ایران ما یک آرشیو دیجیتال برای شناخت تاریخ، حکومت‌ها، آثار تاریخی و روایت‌های تاریخی ایران است.
از درفش شهداد تا پرچم جمهوری اسلامی
نگریستناز ایلامیان تا ایران معاصر، حکومت‌ها را در امتداد زمان دنبال کن.
مشاهده خط زمانییک نمای فشرده از مسیر تاریخی ایران؛ برای جزئیات بیشتر و مشاهده تمامی حکومت‌ها(۴۸ حکومت) وارد بخش خط زمانی یا بخش حکومت‌ها شوید.
نقشه چند ایستگاه از تاریخ ایران
در اوج، قلمرو هخامنشیان از بالکان و آناتولی تا مصر، آسیای مرکزی و دره سند امتداد داشت.
شاهنشاهی هخامنشی یکی از مهم‌ترین دولت‌های ایران باستان بود که در سده ششم پیش از میلاد با قدرت‌گیری کوروش بزرگ شکل گرفت و در نهایت با حمله اسکندر مقدونی در سده چهارم پیش از میلاد سقوط کرد.
ادامه پُست #هخامنشیان, #شجره نامه, #پادشاهان هخامنشی, #کوروش کبیرپیوند: هخامنشیان↪︎
شاه عباس یکم صفوی، مشهور به شاه عباس بزرگ، از برجسته‌ترین پادشاهان دودمان صفوی و یکی از مهم‌ترین فرمانروایان تاریخ ایران در دوره اسلامی بود. او در سال ۱۵۷۱ میلادی متولد شد و از سال ۱۵۸۸ تا ۱۶۲۹ میلادی بر ایران حکومت کرد. دوران فرمانروایی او با تثبیت قدرت حکومت صفوی، اصلاحات نظامی و اداری، بازپس‌گیری بخش‌های مهمی از قلمرو ایران، گسترش روابط تجاری با اروپا و شکوفایی معماری و هنر صفوی همراه بود.
ادامه پُست #نبرد صوفیان, #صفویان, #اصفهان, #فتح هرمزپیوند: صفویان↪︎
بابک خرمدین، رهبر برجسته جنبش خرمدینان در آذربایجان، از مهم‌ترین چهره‌های مقاومت ایرانیان در سده سوم هجری بود. شورش او در حدود ۲۰۰ یا ۲۰۱ هجری قمری / ۸۱۶–۸۱۷ میلادی آغاز شد و نزدیک به دو دهه ادامه یافت؛ مقاومتی که در نهایت یکی از طولانی‌ترین و پرهزینه‌ترین شورش‌های ضد خلافت عباسی شد.
ادامه پُست #سرخ جامگان, #خرمدینان, #قلعه بابک, #افشینپیوند: خلافت عباسی↪︎
یعقوب بن لیث صفاری، بنیان‌گذار سلسلهٔ صفاریان و یکی از چهره‌های مهم تاریخ ایران در سدهٔ سوم هجری بود. او از سیستان برخاست و در مدت کوتاهی از یک آهنگر و جنگجوی محلی به فرمانروایی قدرتمند تبدیل شد؛ فرمانروایی که بخش‌های گسترده‌ای از سرزمین‌های شرقی ایران را تحت فرمان خود آورد و در برابر قدرت خلافت عباسی ایستاد.
ادامه پُست #احیای زبان پارسی, #زبان فارسی, #صفاریان, #نبرد دیرالعاقولپیوند: صفاریان↪︎
خشایارشا یکم، چهارمین شاهنشاه هخامنشی، یکی از شناخته‌شده‌ترین پادشاهان ایران باستان بود که از حدود ۴۸۶ تا ۴۶۵ پیش از میلاد بر شاهنشاهی هخامنشی فرمانروایی کرد. او فرزند داریوش بزرگ و آتوسا، دختر کوروش بزرگ، بود و در دوره‌ای بر تخت نشست که امپراتوری هخامنشی یکی از بزرگ‌ترین قدرت‌های جهان باستان به شمار می‌رفت؛ نام خشایارشا در فارسی باستان به صورت Xšayāršā نوشته می‌شد و در منابع یونانی به شکل Xerxes آمده است. عنوان رسمی او در کتیبه‌های هخامنشی، «شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه همه گونه مردمان، شاه این زمین بزرگ و دور و دراز» است.
ادامه پُست #خشایارشا, #نبرد ترموپیل, #تخت جمشید, #هخامنشیانپیوند: هخامنشیان↪︎
فرخان بزرگ یا فرخان یکم، از برجسته‌ترین فرمانروایان ایرانی سده هفتم و هشتم میلادی و یکی از مهم‌ترین اسپهبدان دودمان دابویگان طبرستان بود. او در دوره‌ای حکومت می‌کرد که بخش بزرگی از ایران پس از سقوط شاهنشاهی ساسانی زیر فرمان خلافت اسلامی قرار گرفته بود، اما سرزمین‌های کوهستانی شمال ایران، به‌ویژه طبرستان، گیلان و دیلم، همچنان در برابر نفوذ و لشکرکشی حکومت‌های عربی مقاومت می‌کردند.
ادامه پُست #فرخان دابویه, #دابویگان, #فرخان بزرگ, #طبرستانپیوند: خلافت اموی↪︎ | ساسانیان↪︎
کوروش بزرگ (کوروش دوم) یکی از تأثیرگذارترین فرمانروایان جهان باستان و بنیان‌گذار شاهنشاهی هخامنشی بود؛ پادشاهی که در کمتر از سه دهه، قلمرو یک حکومت محلی در جنوب‌غرب ایران را به امپراتوری عظیمی تبدیل کرد که از بخش‌هایی از آسیای مرکزی و فلات ایران تا آناتولی و میان‌رودان گسترش یافت. با این حال، زندگی کوروش در هاله‌ای از روایت‌های تاریخی، داستان‌های شفاهی و افسانه‌های متأخر قرار دارد و همه جزئیاتی که درباره او نقل شده، از نظر تاریخی یکسان معتبر نیستند.
ادامه پُست #کوروش کبیر, #هخامنشیان, #پاسارگاد, #شاه شاهانپیوند: هخامنشیان↪︎
شاهنشاهی هخامنشی یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین امپراتوری‌های جهان باستان بود که از سده ششم پیش از میلاد تا سقوط آن در برابر اسکندر مقدونی در سده چهارم پیش از میلاد بر بخش گسترده‌ای از آسیا، آفریقا و اروپا فرمانروایی کرد. این شاهنشاهی در اوج قدرت خود، به‌ویژه در دوره داریوش یکم و خشایارشا، سرزمین‌هایی را در بر می‌گرفت که امروزه در محدوده چندین کشور مستقل قرار دارند.
ادامه پُست #شاهنشاهی هخامنشی, #ایران باستان, #فلات ایران, #هخامنشیانپیوند: هخامنشیان↪︎
گارد جاویدان هخامنشی یکی از مشهورترین واحدهای نظامی شاهنشاهی هخامنشی بود که در منابع یونانی با نام «ده هزار جاویدان» شناخته شده است. این نیروی نخبه در دوره شاهنشاهان هخامنشی، به‌ویژه از زمان داریوش یکم و خشایارشا، نقش مهمی در حفاظت از شاه، حضور در سپاه سلطنتی و شرکت در لشکرکشی‌های بزرگ امپراتوری داشت.
ادامه پُست #هخامنشیان, #گارد جاویدان, #داریوش بزرگ, #خشایارشاپبوند: هخامنشیان↪︎
داستان زندگی نادرشاه افشار، یکی از بزرگ‌ترین فرماندهان تاریخ ایران؛ از نجات ایران پس از سقوط صفویان و شکست افغان‌ها و عثمانیان تا فتح قندهار، پیروزی در کرنال، ورود به دهلی، گسترش قدرت ایران در آسیای مرکزی و قفقاز و سرانجام سقوط و مرگ او در سال ۱۷۴۷ میلادی.
ادامه پُست #نادرشاه افشار, #افشاریان, #نادر, #فتح هندپیوند: افشاریان↪︎
از ظهور حسن صباح و فتح قلعه الموت تا شکل‌گیری فدائیان، ترورهای سیاسی و پیدایش افسانه حشاشین و Assassinها
ادامه پُست #حشاشین, #اساسین, #حسن صباح, #اسماعیلیان نزاریپیوند: اسماعیلیان نزاری↪︎
ترجمه کامل ۷۶ بند کتیبه مشهور داریوش بزرگ در بیستون، کرمانشاه.
DB: DB I, DB II, DB III, DB IV, DB V
ادامه پُست #کتیبه بیستون, #داریوش بزرگ, #هخامنشیان, #ایران ماپیوند: هخامنشیان↪︎ | کتیبه بیستون داریوش بزرگ؛ متن، ترجمه، تاریخچه و رازهای یکی از مهم‌ترین کتیبه‌های هخامنشی↪︎
کتیبه بیستون (DB)، یا کتیبه بغستان / Bisotun، یکی از مهم‌ترین آثار نوشتاری ایران باستان و از ارزشمندترین اسناد تاریخی جهان باستان است. این یادمان به فرمان داریوش یکم، شاهنشاه هخامنشی، در آغاز فرمانروایی او بر صخره‌ای بلند در نزدیکی کرمانشاه ایجاد شد و روایت داریوش از چگونگی رسیدن او به پادشاهی، سرکوب شورش‌ها و تثبیت حکومت هخامنشیان را ثبت می‌کند.
ادامه پُست #کتیبه بیستون, #داریوش بزرگ, #هخامنشیان, #ایران ماپیوند: هخامنشیان↪︎ | معروف‌ترین کتیبه‌های هخامنشی؛ سخن شاهان هخامنشی + عکس و ترجمه↪︎
پادشاهان هخامنشی، به‌ویژه کوروش بزرگ، داریوش یکم و خشایارشا، نوشته‌های خود را بر روی سنگ، دیواره کاخ‌ها، آرامگاه‌ها، صخره‌ها، لوح‌های زرین و سیمین و همچنین اشیای گلی ثبت کردند. این کتیبه‌ها درباره موضوعاتی مانند نسب شاهان، ساخت بناها، سرزمین‌های زیر فرمان، جنگ‌ها، شورش‌ها، جانشینی پادشاهان و باورهای دینی و سیاسی حکومت هخامنشی اطلاعات ارزشمندی در اختیار ما قرار می‌دهند.
ادامه پُست #هخامنشیان, #کتیبه بیستون, #کتیبه‌های پاسارگاد, #کتیبه‌های تخت جمشیدپیوند: هخامنشیان↪︎ | لیست معروف ترین کتیبه‌های هخامنشی؛ روایت سنگی یکی از بزرگ‌ترین شاهنشاهی های تاریخ↪︎
کتیبه‌های هخامنشی از مهم‌ترین منابع شناخت تاریخ، سیاست، زبان، فرهنگ و ساختار حکومتی شاهنشاهی هخامنشی هستند. این سنگ‌نوشته‌ها که در دوره پادشاهان هخامنشی از زمان کوروش بزرگ تا پایان این دودمان ساخته شدند، اطلاعات ارزشمندی درباره اندیشه پادشاهی، باورهای دینی، ساخت بناهای بزرگ، قلمرو شاهنشاهی و روابط میان حکومت مرکزی و ملت‌های تابع ارائه می‌کنند.
ادامه پُست #کتیبه‌های هخامنشی, #تخت جمشید, #شوش, #همدانپیوند : هخامنشیان↪︎ | تخت جمشید؛ نقشه، تصاویر و اطلاعات کوتاه↪︎
تخت جمشید، میراثی که نه‌تنها نماد اقتدار هخامنشیان است، بلکه یادگاری از دوران طلایی معماری ایرانی به شمار می‌رود. این مجموعه باشکوه در سال ۱۹۷۹ به‌عنوان یکی از نخستین آثار ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد و هنوز، پس از ۲۵۰۰ سال، جلوه‌ای از نبوغ، هنر و سیاست است.
ادامه پُست #تخت جمشید, #هخامنشیان, #کاخ آپادانا, #دروازه ملل
این درگیری‌ها تقریباً چهار قرن، از آغاز ساسانیان تا سقوط این دودمان، ادامه داشت؛ نمی‌شود با اطمینان گفت «تمام درگیری‌های کوچک مرزی» ثبت شده‌اند؛ بسیاری از منابع فقط لشکرکشی‌ها و نبردهای مهم را گزارش کرده‌اند.
ادامه پُست #ساسانیان, #روم, #بیزانس, #روم شرقیپیوند: ساسانیان↪︎ | شاهنشاهی اشکانی و روم؛ روایت جنگ‌ها و نبردها↪︎
اشکانیان و روم یک جنگ واحد نداشتند، بلکه نزدیک به سه قرن رقابت، لشکرکشی، نبرد، آتش‌بس و پیمان داشتند. بخش بزرگی از این رقابت هم بر سر ارمنستان و بین‌النهرین بود.
ادامه پُست #اشکانیان, #روم, #نبرد حران, #رندیاپیوند: اشکانیان↪︎ | شاهنشاهی ساسانی و روم؛ از نبرد با روم و جنگ با بیزانس↪︎
تخت جمشید نام امروزی مجموعه‌ای باستانی در نزدیکی مرودشت استان فارس است که در منابع یونانی بیشتر با نام پِرسِپولیس (Persepolis) شناخته می‌شود؛ اما نامی که در کتیبه‌های هخامنشی برای این مکان دیده می‌شود، پارسه است.
ادامه پُست #کوروش کبیر, #داریوش بزرگ, #خشایارشا, #اردشیرپیوند: هخامنشیان↪︎ | تخت جمشید؛ نقشه، تصاویر و اطلاعات کوتاه↪︎